|
Reklamın Önemi Nedir ?
Gelişen teknoloji ile birlikte tüketicilerin ihtiyaç ve
talepleri gün geçtikçe artmaktadır. Birçok üreticinin olduğu bu
ticari pazarda müşteri ihtiyaçlarına karşılık verebilmek için
farklı olmak gerekir. Ama farklı olmakta yeterli olmayabilir.
Çünkü bu farkı hedef kitlenize hissettiremez yada
açıklayamazsanız sizde diğerlerinden farksızsınız demektir.
Sizin ürünlerinizdeki farkı hedef kitlenize sunmanın yada
anlatmanın en iyi yolu reklamdır. Bu sebepledir ki reklam
müşterilerine ulaşmanın ve farkınızı hissettirmenin en pratik
yoludur..
Pazarlama iletişimi öğeleri içinde üzerinde en çok konuşulan ve
belki de kendisinden en çok şey beklenen reklamdır.
Reklam gerek üreticiler gerekse de tüketiciler için önemli
bir unsur haline gelmiştir.
Reklamın Önemini 3 başlıkta inceleyebiliriz:
A- Genel ekonomik açıdan reklamın önemi
B- Tüketici açısından reklamın önemi
C- İşletmeler
açısından reklamın önemi
A) GENEL EKONOMİK AÇIDAN REKLAMIN ÖNEMİ
Marka ve reklamı kullanmaktan vazgeçen sosyalist
ülkelerin uygulamasına baktığımızda, reklamın önemi açıkça göze
çarpar. Bu ülkelerde daha sonra reklam ve marka kullanma
özendirilmiştir. Bu nedenle eski politika terkedilmiş ve
reklamın kullanımını içeren yeni politika uygulamaya konmuştur.
Reklamın ekonomik açıdan önemini görmek amacıyla bu
politikaların incelenmesi yararlı olacaktır. Reklam kullanıldığı
takdirde, yeni mamullerle ilgili bilgiler kısa sürede yayılır ve
böylece yenilikler özendirilir. Oysa bu tip ülkelerde eski
politikaya göre yeni mallar için genel talebi reklamla etkilemek
mümkün olmadığından, yeni mallar icat etmek için özendirici
etmenlerde oluşamamaktadır. Tüketicilerin zamanından ve
emeğinden tasarruf sağlayacak ve memleketin kıt kaynaklarını
koruyacak etkin bir pazarlama sistemi reklamın kullanılması ile
imkan dahiline girer. Marka kullanım olayının başlaması ile
üreticiler kalite kontrolünde daha titiz davranmak zorunda
kalmışlardır. Yukarıda belirttiğimiz nedenlerden dolayı
sosyalist ülkeler şimdi "self service" mağazalarını kullanarak
daha fazla malı daha az emekle dağıtmaktadırlar.
Reklamın
ekonomik kalkınmaya en büyük yardımı, yeni ve geliştirilmiş mamullerin ve bunları üretecek tesislerin meydana çıkması için
gerekli araştırma ve geliştirmeye yatırım yapılmasını
özendirmesidir. Yeni bir mamulün piyasaya sürülmesinde önemle
gözetilmesi gereken konulardan biri bu işin karlı olup
olmayacağını ve her şeyden evvel yatırımın karlı hale gelmesi
için ne kadar zamana gereksinim duyulduğunu saptamaktır.
Özellikle mamulün kitlesel olarak imal edildiği ve satıldığı
durumlarda reklamın rolü son derece önemlidir. Eğer mamul veya
mamulde yapılan değişiklikler iyi ise tüketiciler ya ağızdan
ağza ya da yüz yüze satış veya tutundurma faaliyetleri
aracılığıyla er geç duyulacaktır. Ancak ulusal bir piyasa yeni
bir mamulü bu şekilde tanıtmak pek çok zaman alacak ve bu sürede
de yeni fabrikanın üretim nispeten az kar getirici olacak
dolayısıyla yatırımın amortismanı gecikecektir. Daha da kötü bir
olasılık geçen zamanın rakiplere, benzeri mamulleri piyasaya
sürmeleri fırsatını vermesidir. Halbuki reklam sayesinde yeni
mamul dağıtıma hazır olur olmaz derhal tanıtılabileceği için
üretimi tam kapasitede yürütmek dolayısıyla üretim karlarını
azamiye çıkartmak ve yatırımı sürekli bir şekilde verimli kılmak
mümkündür. Bir yatırımı en çok özendiren şey yakın gelecekte kar
vaat etmesidir. Reklamın malı çabuk tanıtması özelliği hem
yatırımın yapıldığı anla, kazanç getirmesi zamanı arasındaki
süreyi kısaltmakta hem de kar etme olasılığını arttırmaktadır.
Kitlesel üretimde şiddetli rekabet ve gelişen teknoloji
nedeniyle pazarlar ve mamuller gittikçe daha belirsiz bir
niteliğe bürünmekte böylece gerekli reklamın önemi de
artmaktadır. Modern bir sanayi kuruluşuna yapılan yatırımın
büyük tutarlara erişmesi kuruluşun tam kapasite ile bir an evvel
çalışmasını gerektirir. Aksi halde tam yatırımcı hem de ulusal
kaynaklar etkin bir biçimde kullanılmadığı için zarar
görebilecektir. Sonuç olarak ekonomik sistem ne olursa olsun
reklam her durumda mevcut bütün mal hizmet türlerini
tüketicilere tanıtan, bunların ne olduğunu bildiren ve
tüketicilere harcamalarında tutarlı bir seçim yapabilmesi için
gerekli olan diğer bilgileri veren etkin bir haberleşme
aracıdır.
B) TÜKETİCİ AÇISINDAN REKLAMIN ÖNEMİ
Firma açısından
olduğu kadar, reklama maruz kalan tüketici açısından da reklamın
önemi büyüktür. Tüketici reklamı bilgi kaynağı olarak
kullanılmaktadır. Reklam yoluyla tüketici pazarda neyin
bulunduğunu, satın alma gücünü nasıl değerlendireceğini ve hatta
sunulan seçenekleri kabul veya red özgürlüğünü kullanmayı,
öğrenebilmektedir. Ayrıca tüketici açısından reklam, zaman
tasarrufu sağlayan bir araç olarak önem taşır. Toplumun ekonomik
ve sosyal gelişmesine paralel olarak tüketicinin bilgi ihtiyacı
ve bu bilgiyi elde etmek için harcanan zaman gittikçe önem
kazanmaktadır. Reklam tüketicinin hızlı ve ucuz bir biçimde
bilgi edinme ihtiyacını karşılayarak hizmet verebilmektedir.
Bundan başka tüketici reklamı yapanın kalite göstergesi olarak
da kullanmaktadır.
C) İŞLETMELER AÇISINDAN REKLAMIN ÖNEMİ
İşletmeler açısından reklamın öneminin üzerinde durmadan önce
piyasa mekanizması veya pazar adını verdiğimiz, alıcı ve
satıcının karşılaşabildiği organizasyondan bahsetmek yerinde
olacaktır. Piyasa mekanizması, piyasa koşullarını içine alan
kapsayıcı, bir kavramdır. Pazarları farklılaştıran belirleyici
unsun ise rekabettir. Rekabet unsurunu dikkate alarak pazarları
incelendiğimizde iki farklı ekonomik örgütlenme uç örnekler
olarak karşımıza çıkar, uç örnekler olarak karşımıza çıkar. Uç
örnekler "tekel" ve "tam rekabet" biçimleridir. Fakat bu
biçimlerin gerçekte çok az örneklerinin yaşandığını görmekteyiz.
Yaşamdaki ekonomik örgütlenmeler ise bu uç örnekler arasında bir
yerde bulunmaktadır. Oligopol adı verilen, bazıları çok büyük
olabilen az sayıdaki firmanın egemen olduğu bir ekonomik
örgütlenme başta Amerika'da olmak üzere pek çok ülkede ve
Türkiye'de gözlenmektedir.
Geleneksel olarak rekabete yakın
koşulların egemen olduğu piyasalarda, reklam faaliyetlerinin
yoğunluğu bir hayli düşüktür. Buna karşın az sayıda firmanın
egemen olduğu oligopol piyasalarında, satış maliyetleri toplam
maliyetin önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Burada reklam
faaliyetlerinin yoğunluğu dikkat çekicidir. Böylesi bir piyasada
var olan firmalar satış gayretine ve özellikle reklama büyük
meblağlar ödemek durumundadırlar. Firmalar, piyasa payını koruma
stratejisini benimseyince fiyat dışı rekabet adı verilen bir
takım politikalar önem taşımaktadır. Firmalar büyüdükçe ve
piyasa payları arttıkça daha çok reklama başvurmaktadırlar.
Firmalar açısından tüketiciye ulaşmanın en verimli, en hesaplı
yoludur. Reklam rekabet unsurunun en belirgin öğesidir. Ve yine
reklam satışları arttırıp üretim kapasitesini genişletir ki bu
da firmaların büyümeleri anlamını taşımaktadır.
|