|
Ofset Matbaa makinaları Baskı Tekniği
Ofset baskı aynı zamanda bir düz baskı sistemidir. Dilimize
İngilizce OFF-SET kelimesinden geçmiştir. Matbaacılıkta "Boyanın
kâğıttan önce kauçuk üzerine oturması" anlamında kullanılır.
Baskı teknikleri arasında en yenisi, ofset baskı tekniğidir. Bu
teknik, Alois Senefelder'in 1799'da bulduğu litografik baskı
(taş baskı) tekniğinin rafine edilmiş biçimidir.
Litografi tekniği, su ile yağın birbirleriyle karışmaması
ilkesine dayanır. Basılması istenen imge, yağ esaslı bir
mürekkep ile yüzeyi düzeltilmiş kireçtaşı üzerine çizilir. Daha
sonra bir sünger yardımıyla su, arapzamkı ve asitten oluşan bir
çözelti yüzeye uygulanır. Bu çözelti, imgenin bulunmadığı yağsız
yüzeyler tarafından emilirken, imgeyi oluşturan yağ esaslı
bölgeler tarafından reddedilir. Taş yüzeyine merdaneyle mürekkep
verildiğinde ise bunun tam tersi gerçekleşir. Bu kez, bünyesinde
yağ bulunan mürekkep, imgeyi oluşturan yüzeyler tarafından kabul
edilirken, imgenin yer almadığı yağsız yüzeyler tarafından
reddedilir. Mürekkeplenen taşın üzerine kâğıt konur ve imge, bir
pres yardımıyla kâğıt üzerine aktarılır.
Ofset baskı kalıbının hazırlanmasındaki ilk aşama;
orijinallerden elde edilen çizgisel ve yarım-ton pozitif
filmlerin tasarımdaki konumlarına uygun olarak bir araya
getirilmesi, yani montajıdır. Montaj aşamasında, basılacak işle
ilgili en son düzeltmelerin yapılabilmesi amacıyla "Ozalit
Kopya" hazırlanır. Ozalit kopya, astrolon üzerine hazırlanan
montajdan alınır. Yazı, fotoğraf, illüstrasyon gibi bütün
çizgisel ve yarım-ton unsurlar, ozalit üzerinde gerçek baskıya
oldukça yakın bir görüntü oluştururlar. Gerekli düzeltmelerden
sonra, hazırlanan montaj astrolonundan fotografik yöntemlerle
baskı kalıbı üretilir.
Alüminyum, paslanmaz çelik ya da özel olarak hazırlanmış
kâğıtlardan yapılan baskı kalıbının üzeri fotoğraf kağıtlarının
üzerinde bulunan emülsiyona benzeyen ışığa duyarlı bir madde ile
kaplıdır. Montaj astrolonu, kalıpla üst üste gelecek biçimde
kopyalama makinesine yerleştirilir ve aralarındaki hava vakumla
boşaltılır. Montaj filminin bütün yüzeyi kalıba çakıştırıldıktan
sonra, güçlü bir ışık kaynağı ile pozlandırma işlemine geçilir.
Pozlanan kalıp daha sonra elle ya da otomatik makinelerle banyo
edilir. Banyonun içindeki kimyasal maddeler, ışık alan
bölgelerdeki emülsiyon tabakasını çözer. Özenli bir biçimde
temizlenip, basınçlı su ile yıkanan kalıp yüzeyinde baskıya
girecek bütün unsurlar kolayca algılanabilir. Özel kimyasal
maddelerle gerekli rötuşlar yapıldıktan sonra kalıp baskıya
hazır hale getirilir.
|